ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI (ÜSYE)
Farenjit, Tonsillit ve Boğaz Enfeksiyonları
Sık karşılaşılan bir diğer üst solunum yolu enfeksiyonu tipi ise
akut farenjit
ve
akut tonsillittir. Şiddetli
boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, ateş, kas ve eklem ağrısı gibi şikayetlere neden olabilen bu hastalıklar genellikle
streptokok grubu bakterilere
bağlı olarak oluşur ve tedavide şikayetlere yönelik ilaçlar yanında antibiyotik kullanımı da gerekir.
Grip (İnfluenza) ve COVID-19
Özel bir üst solunum yolu enfeksiyonu olan ve farklı tipleri bulunan
influenza virüsü
ile bulaşan
grip (influenza)
hastalığı; yüksek ateş, ciddi burun tıkanıklığı, yaygın kas-eklem ağrısı, halsizlik ve boğaz ağrısı gibi
grip belirtilerine neden olur.
Son yıllarda dünya genelinde etkili olan
COVID-19, virüsün farklı alt gruplarına göre değişken seyretmekle birlikte, günümüzde en sık rinovirüs benzeri nezle semptomlarına yol açmaktadır.
Larenjit (Ses Telleri Enfeksiyonu)
Üst solunum yolu enfeksiyonlarının ses tellerini etkilemesi
larenjit
olarak adlandırılır. Larenjit olan hastalarda boğaz ağrısı, ateş, halsizlik gibi genel şikayetler yanında
ses kısıklığı ve yutma sırasında ağrı şikayetleri de izlenir.
Larenjit tedavisinde ilk günlerde semptomlara yönelik ilaçlar, ses istirahati, bol sıvı alımı ve soğuk buhar uygulaması önerilirken, şikayetlerin devam etmesi durumunda tedaviye doktor kontrolünde antibiyotiklerin de eklenmesi gerekebilmektedir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Yüksek ateşin dört-beş günü geçmesi, şiddetli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü, yüz ağrısı, kulak ağrısı, işitme kaybı, nefes almada zorlanma veya beslenme güçlüğü gibi durumlarda
ne zaman doktora gidilmeli
sorusu önem kazanır ve hastaların hekime başvurmaları gerekir.
Sinüzit Belirtileri ve Akut Sinüzit
Viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının neden olduğu mukoza ödemi ile sinüs kanallarının tıkanması ya da mukus transferinin bozulması sonucu sinüslerde genellikle bakterilere bağlı olarak oluşan
akut sinüzit, viral enfeksiyona bağlı şikayetler gerilemeye başlarken tekrar şiddetlenir.
Bu durumda
sinüzit belirtileri
olarak burun tıkanıklığı, yüzde ve dişlerde ağrı, koyu kıvamlı ve sarı-yeşil renkli burun ve geniz akıntısı gibi şikayetler tabloya eklenir. Akut sinüzitlerin tedavisinde semptomatik tedavilerle birlikte uygun antibiyotik tedavisi de önerilmektedir.
Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları Nasıl Tedavi Edilir?
Hastaların büyük bölümünde etken virüsler olduğu için, çoğu zaman bakteri kökenli olan akut tonsillit/farenjit tanısı konulan hastalar dışında ilk tedavi seçenekleri olarak destekleyici bakım, istirahat, bol sıvı alımı ve semptomatik tedaviler tercih edilmektedir.
Bu dönemde antibiyotiklerin gereksiz kullanımından kaçınılmalıdır.
Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları Nasıl Yayılır?
Üst solunum yolu enfeksiyonları genellikle hapşırma ve öksürme sonucu ortama yayılan damlacıklar yolu ile bulaşır ve sıklıkla yeterli havalandırılmayan kapalı ortamlarda, kalabalık olarak bulunulan sonbahar ve kış aylarında daha fazla izlenirler.
Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlarından Korunma Yolları
Üst solunum yolu enfeksiyonlarından
korunma yolları
arasında el hijyenine dikkat etmek, sigara dumanından uzak durmak, düzenli uyku, dengeli beslenme ve kalabalık ortamlarda maske kullanımı yer almaktadır.
Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları (ÜSYE) Nedir?
Burundan başlayarak, sinüsler, geniz, boğaz, yutak ve gırtlağın ses tellerine kadar uzanan bölümü üst solunum yolu, bu bölgedeki enfeksiyonlar da
üst solunum yolu enfeksiyonları (ÜSYE)
olarak adlandırılmaktadır. En sık sonbahar ve kış aylarında görülen ve çoğunluğu
viral kaynaklı olan üst solunum yolu enfeksiyonları genellikle sadece destekleyici tedavilerle kendiliğinden iyileşirler.
Viral enfeksiyonun üst solunum yollarında üretilen salgıların mukoza üzerinde transferini bozması ve burun ve sinüslerdeki savunma sistemi direncini azaltması sonucu bazı durumlarda viral enfeksiyonları takip eden
bakteriyel
enfeksiyonlar ya da enfeksiyonun alt solunum yollarına yayılması gibi durumlar da izlenebilir.
Yaygın ÜSYE Türleri ve Belirtileri
En sık karşılaşılan ÜSYE tipi,
rinovirüs
adı verilen virüslerin neden olduğu, genellikle
soğuk algınlığı (nezle) olarak adlandırılan hastalıktır.
Burun akıntısı, hapşırma,
boğaz ağrısı, boğazda gıcık, hafif ateş ile seyreden rinovirüs enfeksiyonları genellikle birkaç günlük aktif dönem sonrasında geriler ve bir hafta içinde kendiliğinden tamamen iyileşir.
Tedavide
burun tıkanıklığı, akıntı, ateş gibi semptomlara yönelik ilaçlar yanında istirahat ve bol sıvı alınması önerilmektedir. Şikayetlerin dört, beş günden sonra azalmaya başlamaması ya da burun salgılarının kıvamının koyulaşıp renginin berraktan sarı, yeşil renge dönmesi durumunda ise uygun tedavinin planlanması için hastaların tercihen bir kulak burun boğaz uzmanına başvurmaları önerilmektedir.